Για τη χρηματοδοτική περίοδο 2014–2021, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία διέθεσαν 2,8 δισ. ευρώ στις 15 λιγότερο εύπορες χώρες του ΕΟΧ, με τη Νορβηγία να παρέχει περίπου το 97% της χρηματοδότησης. Η στήριξη επικεντρώθηκε στους ακόλουθους θεματικούς τομείς προτεραιότητας: Πράσινη, Ανταγωνιστική και Χωρίς Αποκλεισμούς Ευρώπη.
Η χρηματοδοτική περίοδος 2014–2021 περιλάμβανε ένα σύνθετο και ευρύ σύνολο προγραμμάτων, τα οποία υλοποιήθηκαν σε πολλαπλά Δικαιούχα Κράτη και θεματικούς τομείς. Συνολικά, ολοκληρώθηκαν περισσότερα από 6.600 έργα στο πλαίσιο 97 προγραμμάτων σε 14 Δικαιούχα Κράτη. Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει μια συγκεντρωτική επισκόπηση της περιόδου, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι Χρηματοδοτικοί Μηχανισμοί μεταφράστηκαν σε εθνικά προγράμματα και έργα, καθώς και τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν.
Καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεματικών πεδίων, οι Χρηματοδοτικοί Μηχανισμοί 2014–2021 στήριξαν παρεμβάσεις σε διάφορους τομείς, όπως η καινοτομία και η ανταγωνιστικότητα, η εκπαίδευση και η έρευνα, η κοινωνική ένταξη και η υγεία, το περιβάλλον και η κλιματική δράση, η δικαιοσύνη και οι εσωτερικές υποθέσεις, ο πολιτισμός και η κοινωνία των πολιτών. Τα προγράμματα σχεδιάστηκαν ώστε να ανταποκρίνονται στις εθνικές ανάγκες, ενώ παράλληλα ευθυγραμμίζονταν με τις συμφωνημένες προτεραιότητες στο επίπεδο της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Η ποικιλομορφία ως προς τη θεματική στόχευση και τα εθνικά συμφραζόμενα απαίτησε προσαρμοσμένες προσεγγίσεις στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των προγραμμάτων.
Η υλοποίηση των Χρηματοδοτικών Μηχανισμών 2014–2021 πραγματοποιήθηκε σε ένα δυναμικό και, κατά περιόδους, απαιτητικό περιβάλλον. Οι εθνικές διοικήσεις και οι Διαχειριστές Προγραμμάτων ανέλαβαν τη διαχείριση και υλοποίηση της χρηματοδότησης εντός των καθορισμένων πλαισίων διακυβέρνησης και ελέγχου, προσαρμοζόμενοι παράλληλα σε μεταβαλλόμενες πολιτικές, οικονομικές και διοικητικές συνθήκες. Το τελευταίο μέρος της χρηματοδοτικής περιόδου συνέπεσε με την πανδημία COVID-19 και τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, γεγονότα που επηρέασαν τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, τις δραστηριότητες των έργων και τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών. Οι προσαρμογές που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο αυτή αποτυπώνονται τόσο στα οικονομικά όσο και στα ποιοτικά αποτελέσματα.
Ένα βασικό χαρακτηριστικό των Χρηματοδοτικών Μηχανισμών είναι η έμφαση στη διαχείριση βάσει αποτελεσμάτων. Καθ’ όλη τη διάρκεια της χρηματοδοτικής περιόδου 2014–2021, τα προγράμματα παρακολουθούνταν με βάση προκαθορισμένους στόχους και δείκτες, επιτρέποντας την αξιολόγηση της προόδου και των αποτελεσμάτων με δομημένο και συγκρίσιμο τρόπο. Η παρούσα έκθεση αξιοποιεί στοιχεία από τις εκθέσεις των προγραμμάτων, οικονομικά και στατιστικά δεδομένα, καθώς και ποιοτικές αξιολογήσεις, προκειμένου να παρουσιάσει μια τεκμηριωμένη αποτύπωση των επιτευγμάτων και των προκλήσεων.
Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να τεκμηριώσει την υλοποίηση και τα αποτελέσματα των EEA and Norway Grants 2014–2021 με σαφή και προσβάσιμο τρόπο. Παρουσιάζοντας βασικά δεδομένα, ανάλυση και επιλεγμένα παραδείγματα, η έκθεση επιδιώκει να στηρίξει τη λογοδοσία, τη θεσμική μάθηση και την τεκμηριωμένη συζήτηση μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών. Παράλληλα, αποτελεί σημείο αναφοράς για την τρέχουσα χρηματοδοτική περίοδο 2021–2028, υποστηρίζοντας τη συνέχεια και τη βελτίωση στον μελλοντικό σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων.
